Stegen in Utrecht

'De stegen zijn de versteende “olifantenpaadjes”  uit het verleden.'

Het historisch belang van de stegen is nog eens benadrukt in een gesprek met Frans Kipp, een vorig jaar.

 

'Voor de ommuring van de stad en de aanleg van de grachten waren er natuurlijk al wegen en weggetjes. De voetpaden voor mens en ruiter liepen tussen de velden, weilanden en moerassen door. Ze liepen tussen de eigendommen van de boeren, tuinders en de vroege bewoners door. Deze eerste openbare wegen waren door de menselijke maat ontstaan met een breedte van 1.00 tot hooguit 2.00 meter. Zij vormden al vroeg een fijnmazig net tussen de gedeeltelijk aanwezige verkavelingen. Zij zijn het oude weefsel, waarbij voor de aanleg van de stad een deel werd afgesneden en ommuurd.  Bredere wegen voor de maat van een kar waren nog sporadisch. De ligging van deze  voetpaadjes en weggetjes is  veel ouder dan de bebouwing, pas later werd hieraan gebouwd en groeide de stad rond dit weefsel van openbare ruimte.
De bredere wegen werden later straten genoemd, de smalle verbindingsweggetjes stegen. De stegen zijn de versteende “olifantenpaadjes”  uit het verleden.'

 

Enkele leden van de Commissie Cultureel Erfgoed werken aan het inventariseren van de stegen in de binnenstad, Lauwerecht en Wester- en Oosterkade
De doelstelling is het up to date maken van het in 1987 opgestelde Stegenrapport van de Gemeentelijke Monumentencommissie Utrecht. Dit rapport bevat een complete inventarisatie van de stegen in de binnenstad met kaart, maar is gedateerd.Geïnventariseerd wordt de toegankelijkheid, het onderhoud, de verlichting en de functies, waarna aanbevelingen voor openstelling en verbeteringen kunnen worden opgesteld.

In het verleden zijn ook andere inventarisaties gemaakt:
- 1978 Utrechtse stegen uit het slop betreft alleen de stegen tussen de Oudegracht en Steenweg Lange Elizabethstraat Werkgroep Herstel Leefbaarheid.
-Een toekomst voor de grachtstegen Wonen en Milieu BV in opdracht van het wijkbureau binnenstad Het bevat een analyse en procesbeschrijving Het is geen uitputtende inventarisatie.(1999)

In het najaar 2017 zal het rapport door Oud Utrecht worden aangeboden aan het college van B en W.

Tekst: Pim Le Large, oktober 2017