Bekijk deze email in je browser
nieuwsbrief nummer 57, mei 2020

In deze nieuwsbrief
Brief van het bestuur | Nieuwe foto’s van de bevrijding in Utrecht | 75 jaar vrijheid | Podcast over NSB-kamp Rhijnauwen | Themanummer Tijdschrift over Utrecht Boekenstad | Online gaan de activiteiten door | Algemene Ledenvergadering 2020 | Ledenadministratie | Tips om verder te kijken en lezen | Agenda

Beste allemaal,
 
Hier is weer zo’n mooie nieuwsbrief om u op de hoogte te houden. Het coronavirus zorgt voor bijzondere tijden voor ons allemaal. We zijn veel thuis. Hopelijk komen we hiermee zo goed en gezond mogelijk door de crisis.

Vereniging Oud-Utrecht volgt de richtlijnen van RIVM en GGD Utrecht en dat betekent dat we vanaf maart geen activiteiten als historische cafés, lezingen en excursies meer hebben. Wat we als vereniging wel doen is publiceren. Heel mooi dat het Tijdschrift Oud-Utrecht gewoon verschijnt, in juni volgt zelfs een dubbeldik themanummer over ‘Utrecht Boekenstad’. En digitaal timmeren we ook aan de weg: de derde podcast Oud-Utrecht in een serie over Utrechtse historici is verschenen en op de website en sociale media publiceren we nieuwsberichten, korte artikelen en tips. 

Meewerken aan onze digitale media kan ook: meld je aan, of stuur je idee voor een artikel naar de webredactie redactie.website@oud-Utrecht.nl.

2020 is het jaar dat we het einde van de Tweede Wereldoorlog en 75 jaar vrijheid vieren. Dat is een mooi gegeven om met dankbaarheid te gedenken. De geplande bijeenkomsten en lezingen gaan niet door maar we besteden wel aandacht aan deze mijlpaal.

Blijf veilig, zorg goed voor elkaar, en hopelijk tot snel ziens.
 
Namens bestuur Oud-Utrecht, Dick de Jong, voorzitter
 
Nieuwe foto’s van de bevrijding in Utrecht


Er zijn foto’s ontdekt van de intocht van de bevrijders van Utrecht op maandag 7 mei 1945. Verzamelaar Appie de With zag dat de foto’s in Utrecht gemaakt moesten zijn en stuurde ze naar de Vereniging Oud-Utrecht. Het zijn zwart-wit foto’s, gemaakt in de Potterstraat. Te zien is een uitgelaten menigte die de bevrijders feestelijk onthaalt.

meer info op onze website

 
De eerste tekenen van de lang verwachte bevrijding kwamen voor Utrecht op 2 mei 1945, toen de geallieerden voedselpakketten afwierpen boven de Lage Weide. Maar de intocht van de bevrijders liet op zich wachten. In de middag van 7 mei 1945 reden ze vanaf de Biltstraat de stad in: de mannen van de 146e Infanteriebrigade van het eerste Canadese legerkorps, de Polar Bears, en de leden van de 49e Britse Infanteriedivisie. Burgemeester Ter Pelkwijk keerde terug naar het stadhuis en verwelkomde de bevrijdingstroepen. De bevrijding ging als een lawine van vreugde door de stad. De Utrechters waren dolblij, juichten naar de bevrijders, beklommen de voertuigen.

Het Parool van 8 mei 1945: ‘Geallieerde troepen rukken Utrecht binnen. Intocht nog indrukwekkender dan die in Parijs’.
Uit het eerste Maandblad Oud-Utrecht na de oorlog,
van 15 mei 1945


ZONDAGMORGEN 13 MEI 1945
Engelsche dankdienst in de Domkerk, gevolgd
door troependéfilé op het Janskerkhof.
Op Zondagmorgen daalt een kleine groep
In simp'le statie van de raadhuisstoep,
De Sint-Salvator beiert tegemoet
Den burgemeester en den soob'ren stoet
Van hen, die bij den aanvang van hun werk
God willen danken in de Maartenskerk
Voor wond're redding en behoud van dat,
Wat hun zoo dierbaar is: het land, de stad.
Zij danken samen met de troepenmacht,
Die ons verloste uit den donk'ren nacht
En van ons wegnam allen boozen dwang.
Hun volkslied klinkt daar als een zegezang:
„God save the King"; dan stijgt in 't hoog gebouw
Ons Princelied: „Wilhelmus van Nassau".
Dan, na den dienst het troependéfilé.
De Janskerk is getuige van 't hoezee
Voor simp'le menschen, die in simp'len stoet
Voorbijmarcheeren met een simp'len groet
Van doedelzakken en een forschen marsch,
Van uiterlijken pronk en pralen wars.
Als onze burgemeester daar zoo staat
Op de estrade in zijn vol ornaat
Dan weten wij: „daar is de man weerom
Met liefde voor de stad en voor den grijzen Dom,
Met liefde voor Vorstin, met liefde voor zijn land." *
Vertrouwen wij de stad weer aan zijn vaste hand!
RIEK VOS-BEYERMAN.
 
Als U dit nummer leest is de eerste vreugderoes verdiept tot een gevoel van innige dankbaarheid voor onze herkregen vrijheid en onafhankelijkheid, al wordt dit gevoel getemperd door de droeve gedachte, dat zoovelen het leven lieten door het meedoogenloos oorlogsgeweld, ook in onze stad. Verhoord is de bede, dat onze stad gespaard mocht blijven voor de verschrikkingen van een bombardement en voor de vernielingen van het geschut. De statige Domtoren, welke sinds zoovele eeuwen zijn stempel drukt op het profiel van onze stad en een symbool was van hare macht, staat, mèt de Domkerk, nog ongeschonden daar, de schoonheid der grachten is nog ongerept en geen historisch- of architectonisch belangrijk gebouw is vernield; wèl draagt de stad sporen van het verblijf van den bezetter: de singels zijn ontsierd door mitrailleursnesten en bunkers, in beton uitgevoerd en van de bekende (en verfoeide) camouflagefiguren voorzien, donkere gapingen tusschen het groen der plantsoenen of het grauw der straten wijzen den weg naar ondergrondsche schuilplaatsen en op de stadswallen vormen de loopgraven met prikkeldraad een schril contrast met den bloei der zomermaanden. *) Op verschillende plaatsen in de stad heeft de spade van den bezetter gronden omgewoeld en oude bouwresten blootgelegd, maar, zooals ons bij informatie werd medegedeeld, zijn voorwerpen van beteekenis voor ons bewaard gebleven. En thans vangen we een nieuw tijdperk aan en danken uit den grond van ons hart Hare Majesteit de Koningin, die in den vreemde steeds voor onze belangen op de bres stond, en de zegevierende geallieerde legers, welke de vrijheid voor ons bevochten. Wat vernield werd — zoowel moreel als materieel — moet weer opgebouwd worden. Voor de Vereeniging ,,Oud-Utrecht", welke gedurende den oorlogstijd eene zoo groote belangstelling van hare leden genoot, is het tijdperk van gedwongen rust voorbij, zij hoopt geleidelijk hare werkzaamheid ten volle te hervatten. A.N.L.O.

*) Er is alweer geruimen tijd verloopen sinds het schrijven van bovenstaande regelen; intusschen zijn gelukkig reeds verscheidene schuilkelders, bunkers en loopgraven opgeruimd..
Oorlog en bevrijding in Utrecht

De historische vereniging Oud-Utrecht heeft de afgelopen jaren een reeks publicaties verzorgd over de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding in Utrecht. Enkele artikelen zijn nu online te lezen op onze site.
Uitzicht vanaf de Domtoren richting westen met HGB III en station. Joannes de Deo aan de Mariaplaats is herkenbaar als ziekenhuis (Het Utrechts Archief).
Evert Bloembergen: De capitulatie in mei 1940 op de Dom beleefd
In mei 1940 werden studenten ingezet voor de uitkijkposten van stad Utrecht op de Domtoren en op de toren van het administratiegebouw van de spoorwegen. Dit duurde maar één dag, tijdens de wachttijd van Evert Bloembergen op de Domtoren capituleerde Nederland. Studenten hielpen ook met andere werkzaamheden. Evert Bloembergen deed verslag van zijn belevenissen in Maandblad Oud-Utrecht 1983.
Afbeelding van het gezin Van der Veen in de Prof. dr. Magnuslaan te Maartensdijk; v.l.n.r. Jopie, Rietje, Bert en hun vader. Sinds 1954 is de wijk Tuindorp onderdeel van gemeente Utrecht.
Maurice van Lieshout: De tommies brommen, de ramen rinkelen - het oorlogsdagboek van Jopie van der Veen
Van januari 1942 tot oktober 1944 legde een Utrechts meisje haar ervaringen vast in een paar schoolschriftjes. Een selectie uit dit unieke document maakt duidelijk hoe bezetting en oorlog het leven van gewone burgers steeds meer op zijn kop zetten.

De dagboeken van Johanna Ria (Jopie) van der Veen tijdens de Duitse bezetting zijn gedigitaliseerd en te lezen op de website van Het Utrechts Archief.

Ton van Schaik: Bevrijdingsdefilé aan de maliebaan
Behalve bij het stadhuis was er op 7 mei 1945, Bevrijdingsdag in Utrecht, ook feest aan de Maliebaan. Een bijzondere foto toont aartsbisschop Jan de Jong met zijn naaste medewerkers, genietend van een optocht van dankbare katholieken.

Bettina van Santen: De bevrijders van mei 1945

Zelden zullen vreemdelingen zo welkom geweest zijn en zo spontaan en enthousiast ingehaald zijn als de militairen in de meidagen van 1945. Ook de maanden daarna werden nog vele gelegenheden aangegrepen om te feesten zoals de verjaardagen van prins Bernhard en koningin Wilhelmina.
Podcast

Oud-Utrecht over NSB-kamp Rhijnauwen

In deze tijd van thuisblijven vormen podcasts een ideaal medium om informatie tot je te nemen. In de podcast van Oud-Utrecht spreekt Arjan den Boer met Utrechtse historici over de geschiedenis van de stad en hun fascinatie daarvoor.

In de derde editie: journalist en onderzoeker Jim Terlingen over het NSB-kamp Rhijnauwen (1945-1948) waarover hij een artikel schreef in het tijdschrift van april. Hij vertelt ook over zijn onderzoek naar de fouten in de namen op het Joods monument en het nieuwe boek waaraan hij werkt over de Joodse Raad in Utrecht.

Luister naar de podcast.
De leeszaal van de openbare bibliotheek aan de Voetiusstraat in 1974 (Het Utrechts Archief)
Themanummer Tijdschrift Oud-Utrecht

Over Utrecht Boekenstad

De redactie van het tijdschrift werkt momenteel hard aan het meer dan dubbeldikke themanummer dat rond 1 juni verschijnt. Het onderwerp is 'Utrecht Boekenstad' in de breedste zin: schrijvers, drukkers, uitgevers, boekhandels en bibliotheken.

Zo zijn er artikelen over Nicolaas Beets als stadsdichter, de vroegste drukkers van de stad en boekhandel Savannah Bay. Wim Hazeu schrijft over Slauerhoffs Utrechtse periode en een interview met Ronald Giphart gaat over de 'Utrecht Maffia'. Extra aandacht is er voor vrouwelijke schrijvers, van de befaamde Belle van Zuylen tot A.S.C. Wallis (Adèle Opzoomer), die vooral in Hongarije bekend werd
.
Utrecht Time Machine: Living Pasts Presentaties

In Utrecht ligt de geschiedenis voor het oprapen. Wandelen door Utrecht uit de zestiende of zeventiende eeuw? Het oude romeinse castellum dat ooit op het Domplein ontstond ontdekken? Utrecht Time Machine brengt vergane tijden terug en plaatst ze midden in onze wereld.

Het is een initiatief van Toine Pieters van Freudenthal instituut van Universiteit Utrecht. Studenten van verschillende disciplines werken samen in het vak Living Pasts om de rijke historie van Utrecht te verkennen. De historische vereniging Oud-Utrecht is partner in dit project.

Op 10 april 2020 hebben drie studententeams nieuwe projecten gepresenteerd.

meer info
Online gaan de activiteiten door

Op de site staat een grote reeks nieuwe artikelen. Inspiratie voor binnenblijvers. Geschiedenis in tijden van corona. Epidemieën, van vroeger naar nu. Anthony Grolman, bevlogen tekenaar van stadsgezichten. Tijdschrift april 2020. Saenredam tekende in Utrecht tijdens een pestepidemie. Online-presentatie Blijven Zingen of Zwijgen. Utrechtse alba amicorum. Stadswandeling door het Utrecht van 1885. Domcast: uitzicht op het verleden. Een Saenredam in de Saenredamstraat. Utrecht Time Machine: Living Pasts Presentaties. Podcast Jim Terlingen. Nieuwe foto’s van de bevrijding van Utrecht. Buitenplaats Eyckenstein. Toen & Nu Utrecht. Schuilen in de Mariahoek. Nationale Romeinenweek. Utrecht Kromme Rijn en Langbroekwetering. Oorlog en bevrijding.

Daarnaast is er veel nieuws op de sociale media:
Twitter
Twitter
Facebook
Facebook
Instagram
Instagram

Algemene Ledenvergadering 2020

Omdat de Algemene Ledenvergadering niet doorgaat kunnen ook de jaarrekening 2019, de begroting 2021 en de balans per 31 december nog niet vastgesteld worden. Deze stukken zijn op 4 maart 2020 bezien en geaccordeerd door de kascontrole-commissie. Deze stukken zijn toegestuurd als bijlage bij het tijdschrift van april.
 
Op de agenda van de algemene ledenvergadering staat ook dat het bestuur het voornemen heeft de statuten en het huishoudelijk reglement te wijzigen. De nu geldende statuten en het huidige huishoudelijke reglement staan in het rijtje hiernaast onder vereniging. Kijk onder aan deze pagina voor het concept van de statuten en het huishoudelijk reglement, zoals dat aan de algemene vergadering zal worden voorgelegd.


Kijk voor meer informatie over de ledenvergadering op de website.
 



Ledenadministratie

De ledenadministratie wordt verzorgd door Adie en Chris Kreijns. Wijzigingen in uw adres of email kunt u doorgeven aan Ledenadministratie Oud-Utrecht, Zuiderstraat 18a, 3434BH Nieuwegein, ledenadministratie@oud-utrecht.nl.

Wilt u lid worden van Oud-Utrecht, schrijf u dan in via de website
.

Verder kijken en lezen
  • Er is een online Romeinenweek van 25 april t/m 3 mei.
  • Arjan den Boer heeft weer een mooie reportage gemaakt, deze keer over Janskerkhof 12.
  • Vockingwors en andere Utrechtse lekkernijen, een artikel over het Kookboek van Utrecht.
  • Glasschilderingen van Toon van Ham, artikel op www.duic.nl
  • Met tientallen kilometers archieven, een half miljoen foto's, films, tekeningen en prenten en een omvangrijke bibliotheek is Het Utrechts Archief het geheugen van de stad en provincie. Het Utrechts Archief publiceerde ook enkele afleveringen van ‘Het archief in je woonkamer’. Kijk eens naar hun agenda.
  • DOMunder. De prijswinnende historische attractie onder het Domplein in Utrecht is voor jong en oud. Van de Romeinen, de roemrijke middeleeuwen tot aan het herbeleven van de storm van 1674, DOMunder neemt je mee door de bewogen geschiedenis van 2000 jaar Domplein, Utrecht, Nederland en Europa. DomUnder is gesloten maar er is een domunder-app.
  • Landschap Erfgoed Utrecht verzamelt verhalen over Utrecht.
  • TivoliVredenburg is dicht maar duikt 'live' de archieven in. Concertregistraties, akoestische sessies, televisie-uitzendingen, en heel veel meer. Om samen naar te kijken.

Ook gratis deze nieuwsbrief ontvangen?

Deze nieuwsbrief is een gratis service van onze vereniging. Als u deze nieuwsbrief interessant vond dan kent u vast wel iemand die dat ook zou vinden. Stuur deze nieuwsbrief eens aan haar of hem door.

 



Website Oud-Utrecht

Naast de agenda vindt u op de website van de Historische Vereniging Oud-Utrecht ook verslagen van bijeenkomsten, een reeks actuele artikelen en informatie over onze vereniging.

Bezoek voor meer informatie onze website

U kunt Oud-Utrecht ook volgen op:

Twitter
Twitter
Facebook
Facebook
Instagram
Instagram
Agenda
 
Rondleidingen 
6/6 & 4/7 Rondleiding Gevangenis Wolvenplein voor groepen op afspraak.
meer info
 
Gilde Utrecht
Alle activiteiten van Het Gilde zijn voor nu geannuleerd.
 
Thuisagenda
De Uitagenda heet tijdelijk thuisagenda en is een centrale plek voor het vinden van activiteiten die wel, maar anders, doorgaan. Struin er eens doorheen!
 

Veel musea en historische organisaties in stad en provincie spelen in op de huidige situatie. De beste manier om hier kennis van te nemen is via hun websites.
 
Enkele voorbeelden:
 
Catharijneconvent

t/m 30/6 Museum aan huis
Ook hier een groeiende serie podcasts.
meer info
 
Centraal museum

Online Via de homepage kunt u bladeren door de collectie.
meer info
 
Het Utrechts Archief

3/5 Online filmmiddag met Lloyd Davies
Online Mijn Utrecht begint hier...  De expositie is niet toegankelijk maar online is een deel toch te zien. O.a. bekende Utrechters die vertellen over waar Utrecht voor hen begint.
Online Rampjaar 1672-1673 Over de expositie met o.a. een registratie van de bijbehorende voorstelling van Aluin.
Online Filmarchief Utrecht in de hoofdrol maar ook info over hoe je Het Utrechts Archief kunt gebruiken bij onderzoek en hoe je bijvoorbeeld een stamboomonderzoek kunt aanpakken.
meer info

Colofon
Jan Schrauwen (eindredactie nieuwsbrief, redacteur website), Mario Gibbels (redacteur, inhoud website), Silvia van Bergeijk (sociale media), Martijn Maandag (techniek website, inhoud website, facebook en twitter), Jeroen Tirion (ontwerp, verzending nieuwsbrief, inhoud website).
Contact
redactie.nieuwsbrief@oud-utrecht.nl
Inzenden kopij volgende nieuwsbrief voor 20 juni 2020

Twitter
Facebook
Website
Instagram