Nieuwsbrief nummer 72, november 2022

In deze nieuwsbrief
Introductie | Historisch cafés en lezingen | Decembernummer
Tijdschrift Oud-Utrecht | Podcast | Jubileumbijeenkomst Heemschut - 50 jaar Erfgoed in Utrecht | Presentatie Jaarboek 2022 | Najaarsactie | Ledenadministratie | Tips | Agend
a

Introductie

We hebben op zaterdag 8 oktober een mooie Nacht van de Utrechtse Geschiedenis beleefd. Met het rustige herfstweer werd er door historisch en donker Utrecht gewandeld, op pad naar bijzondere verhalen, locaties en tentoonstellingen. Deze vijfde editie was weer een pareltje. Dank aan alle vrijwilligers en partners die dit mogelijk maakten. 

Intussen gaat het 'gewone werk' van Oud-Utrecht door. Vaak ontvangen we de reactie dat Oud-Utrecht zo actief is met publicaties en met activiteiten. En ja, dat klopt! Met zoveel mensen in touw in commissies en redacties kunnen we ook wel wat. Er is veel belangstelling voor, onze bijna 100-jarige vereniging groeit.

Er loopt nu een speciale eindejaarsactie voor nieuwe leden. Word lid voor 2023 en krijg van ons de laatste twee tijdschriften en het jaarboek 2022 cadeau. Tip: je kunt ook een lidmaatschap cadeau doen.
 
Dick de Jong, voorzitter
Utrecht 900 jaar: 3D-impressies van Utrecht
Historisch Café op vrijdag 11 november met Daan Claessen

Hoe zag Utrecht eruit vanaf de tijd dat de Romeinen hier bij de scheiding van de Rijn en de Vecht zich vestigden en hoe heeft de stad zich verder ontwikkeld? Voor de moderne, visueel ingestelde mens bieden 3D-impressies een mooi houvast.

Daan Claessen van de afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht neemt ons in het Historisch Café van 11 november mee in zijn wereld van op de computer vervaardigde 3D-impressies van Utrecht door de eeuwen heen, maar met nadruk op de eerste 15 eeuwen. En natuurlijk staat de Utrechtse Dom daarbij in het middelpunt. Dit is het laatste Historisch Café in het kader van Utrecht 900 jaar stadsrechten.
 
Het Historisch Café vindt plaats op vrijdag 11 november 2022 in de Theaterzaal van de Bibliotheek Neude, toegang gratis. Zaal open 17.00 uur, aanvang 17.15 uur.

Aanmelden kan vanaf 1 november 10.00 uur via de website.
Replica van het Romeinse schip
Lezing op woensdag 30 november door Erik Graafstal

Door de grachten en singels vaart een replica van het Romeinse schip dat is tentoongesteld in het Castellum Hoge Woerd. Mensen vragen zich af wat dit voor opvallend houten vaartuig is.

Er is in Utrecht maar één specialist die over de achtergrond kan vertellen: Erik Graafstal, archeoloog bij de afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht. Hij was zelf betrokken bij de opgraving van dit unieke schip.
 
De lezing vindt plaats op woensdag 30 november 2022 in de Smeezaal van het Bartholomeus Gasthuis, zaal open om 19:00 uur aanvang 19.30 uur, toegang €5,-.

Vanaf dinsdag 8 november 10.00 uur kunt u zich aanmelden 
via de website.
Utrechtse ontdekkingen in muurformules
Historisch Café op vrijdag 9 december met Ingmar Swart

Ingmar Swart studeerde Scheikunde en Natuurkunde aan de Universiteit Utrecht en aan de University of Californië Berkeley. Na een promotieonderzoek, wederom in Utrecht, heeft hij als postdoctoraal onderzoeker gewerkt aan de universiteit van Regensburg, Duitsland. Sinds 2012 leidt hij een onderzoeksgroep, onderdeel van het Debye Instituut voor Nanomaterialen. Sinds 2021 heeft hij als managing director ook zitting in het bestuur van het onderzoeksinstituut.

Naast zijn wetenschappelijk werk heeft Ingmar, samen met Sander Kempkes, het initiatief genomen om de (historische) bijdrages van Utrechtse wetenschappers bij een breder publiek onder de aandacht te brengen door middel van een serie muurschilderingen.

De Universiteit Utrecht heeft een rijke historie aan interessante en belangrijke ontdekkingen, met onderzoekers die een stempel hebben gedrukt op allerlei vakgebieden. De door hen bedachte methodes en principes worden vandaag de dag nog steeds gebruikt in de wetenschap. Maar hoeveel Utrechters zijn er op de hoogte van de baanbrekende ontdekkingen die er in hun eigen stad zijn gedaan, door mensen die door dezelfde straten hebben gelopen als zij? In deze lezing zal Swart een aantal van deze ontdekkingen bespreken en toelichten hoe de schilderingen tot stand komen.
 
Het Historisch Café vindt plaats op vrijdag 9 december 2022 in de Theaterzaal van de Bibliotheek Neude, toegang gratis. Zaal open 17.00 uur, aanvang 17.15 uur.

Aanmelden kan vanaf donderdag 1 december 10.00 uur via de website.
Het Rampjaar 1672
Lezing op woensdag 21 december door Renger de Bruin

‘De regering radeloos, het volk redeloos en het land reddeloos’. Dit zijn de bekende woorden die de situatie in het Rampjaar 1672 weergeven. Dat geldt zeker ook voor Utrecht. Lodewijk XIV, de Zonnekoning, had op weg naar Holland zijn oog laten vallen op het welvarende Utrecht.

De stad Utrecht heeft zwaar geleden onder die Franse bezetting, net als de regio. Maar er gebeurde ook interessante zaken rond de historische figuren Descartes, Spinoza of Willem Josef van Ghent.

Stadshistoricus Renger de Bruin neemt ons op zijn wervelende wijze mee met Rampjaarverhalen van onze stad, 350 jaar geleden.
 
De lezing vindt plaats op woensdag 21 december 2022 in de Smeezaal van het Bartholomeus Gasthuis. Zaal open 19.00 uur, aanvang 19.30 uur, toegang €5,-.

Vanaf donderdag 8 december om 10.00 uur kunt u een kaartje kopen via een knop 
op deze pagina.
Jan Kobell (II), Landschap met vee, 1804 (Rijksmuseum).
Decembernummer Tijdschrift Oud-Utrecht

Het laatste tijdschrift van het jaar 2022 verschijnt rond 1 december. Het bevat onder andere een terugblik op de historische activiteiten, tentoonstellingen en publicaties rond Utrecht 900.

Toepasselijk in de decembermaand is het artikel 'Kerstliedjes in Het Utrechts Archief' over een zangboek voor het bisdom Utrecht, gedrukt in 1541. Sandra Schruijer schrijft over bouwen en architectuur in Utrecht tijdens de Tweede Wereldoorlog en Korine Hazelzet over het werk van de Duitse kunstenaar Adam Winter in de Bilthovense kerk Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand.

Dat een grote veestapel problemen met zich meebrengt, lezen we dagelijks in de media. Maar hoeveel rundvee was er eigenlijk in de (huidige) provincie Utrecht in vroeger eeuwen?
Podcast Oud-Utrecht

De meest recente editie van de podcast werd opgenomen in Paleis Lofen. Een gesprek met historicus en archivaris Kaj van Vliet van Het Utrechts Archief. Hij is kenner van de stadsrechtoorkonde die 900 jaar geleden op deze plek werd getekend door de Duitse keizer. Van Vliet vertelt wat we allemaal wél, maar ook wat we níet weten over het stadsrecht. Verder komt Gekomen om te blijven, 900 jaar Utrecht aan bod, het boek waarin hij samen met Bettina van Santen de stadsgeschiedenis beschrijft aan de hand van de verhalen van nieuwkomers.

Hier vindt u de podcast met Kaj van Vliet.
Jubileumbijeenkomst Heemschut - 50 jaar Erfgoed in Utrecht

In 2022 viert Erfgoedvereniging Heemschut haar (uitgestelde) 110-jarig jubileum - en de Afdeling Erfgoed van de stad Utrecht haar 50-jarige bestaan. Voor de Provinciale Commissie van Heemschut is dit een goede aanleiding om een gezamenlijke bijeenkomst te beleggen over het erfgoedbeleid in Utrecht van de afgelopen jaren en om vooruit te kijken naar de uitdagingen van de toekomst. Als vrijwilligersorganisatie hecht Heemschut veel waarde aan samenwerking met erfgoedprofessionals in een stad als Utrecht, een van de grootste monumentengemeentes van Nederland.
 
Sprekers van beide organisaties laten zien hoe de aandacht zich in de loop der jaren heeft verbreed van de gangbare monumenten naar steeds nieuwere gebieden: industrieel erfgoed, monumentaal groen, architectuur uit de periode van de wederopbouw en jonge monumenten van na 1965. En hoe belangrijk het is dat vrijwilligers en professionals daarbij samen blijven optrekken. Het belooft een interessant programma te zijn voor iedereen met belangstelling voor erfgoed.
 
De bijeenkomst vindt plaats op woensdagmiddag 16 november, in de voormalige SOL-fabriek aan de Meester Meijsterlaan 1. Inloop om 13.00 uur, start 13.30 uur. Aan het einde zijn er korte rondleidingen in de directe omgeving, waarna de middag wordt afgesloten met een hapje en een drankje. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. Wel dient men zich op te geven via de mail.
 
N.B.: deze bijeenkomst stond aanvankelijk gepland op 23 september, maar moest worden uitgesteld.
Presentatie Jaarboek 2022

De presentatie van het jaarboek 2022 vindt plaats op zondag 11 december aanstaande in het auditorium van Het Utrechts Archief vanaf 15.00 uur.

We hebben dit jaar vijf geschreven bijdragen. Het Jaarboek opent met een artikel van Niels Bokhove over het verblijf van de Duits-Zwitserse wetenschapper Johann Heinrich Lambert in Utrecht in 1757-1758. Het tweede stuk is van Erik Tigelaar en gaat over de voormalige buitenplaats Het Park, die in de 17e en 18e eeuw aan de Maliesingel was gelegen. Dan volgt een artikel van Marloes Zeefat over overblijfselen van hertenschilderingen in een kamer van het pand Nieuwegracht 67. Hans Ibelings en Kaj van Vliet publiceren het tweede deel van hun onderzoek naar de ontwikkeling van het Utrechtse tolrecht. En Anton Cruysheer heeft een bijdrage geschreven over Utrechtse bisschoppen op 12e- en 13e-eeuwse munten. Het Jaarboek besluit met een fotobijdrage met hoogtepunten van de viering van 900 jaar stad.

Najaarsactie

Interesse in de geschiedenis van stad en regio Utrecht en wilt u het behoud van Utrechts erfgoed steunen? Word dan lid van Historische Vereniging Oud-Utrecht.
 

Het kost weinig en u krijgt er veel voor terug:
  • zes maal per jaar het rijk geïllustreerde Tijdschrift Oud-Utrecht
  • tweemaandelijks een digitale Nieuwsbrief over de historische actualiteit
  • elk jaar het diepgravende Jaarboek Oud-Utrecht
  • in februari de prestigieuze Van der Monde-lezing
  • maandelijks het Historisch Café in Bibliotheek Neude
  • acht keer per jaar een lezing in het Bartholomeus Gasthuis
  • ledenkorting in de Webshop van Oud-Utrecht (bv. op het Stegenboek)
  • exclusieve excursies, waaronder de Grote Dagexcursie
  • korting op tentoonstellingen en activiteiten van Utrechtse musea en erfgoedpartners
  • de mogelijkheid om actief te worden in één van de commissies

Als u zich nu aanmeldt als lid van Oud-Utrecht betaalt u tot 1 januari 2024 slechts €42,50 (jongeren tot 26 jaar en U-pashouders €20,-).

Als extra’s ontvangt u dan nog in 2022 twee nummers van het Tijdschrift Oud-Utrecht en het Jaarboek 2022.

Ledenadministratie

De ledenadministratie wordt verzorgd door Adie en Chris Kreijns. Wijzigingen in uw adres of email kunt u doorgeven aan Ledenadministratie Oud-Utrecht, Zuiderstraat 18 A, 3434 BH Nieuwegein, ledenadministratie@oud-utrecht.nl. U ontvangt dan altijd op het juiste adres het tijdschrift, jaarboek en deze nieuwsbrief.

Wilt u lid worden van Oud-Utrecht, schrijf u dan in via de website.

Tips
  • De Ster van Utrecht  Op de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis 2022 konden de bezoekers stemmen wie de belangrijkste historische Utrechter is, met een duidelijke winnaar: Anna Maria van Schurman. In haar tijd was ze wereldberoemd, de Nederlandse Minerva, de Ster van Utrecht! Lees hier haar verhaal.
  • Sterrenwijk  In het Volksbuurtmuseum aan de Waterstraat 27 in Utrecht is vanaf 13 oktober de nieuwe tentoonstelling Sterrenwijk, een kijk op ’t wijk te zien. Een tentoonstelling waarin je wordt meegenomen door deze echte Utrechtse volksbuurt, vanaf de bouw van de eerste woningen tot aan de huidige tijd. Meer informatie.
  • Nationaal monumentencongres  Op donderdag 3 november 2022 is de tiende editie van het Nationaal Monumentencongres in Fort Voordorp in Groenekan. Het thema van deze editie is Veerkrachtig Erfgoed Risico- en crisismanagement.
  • Unie van Utrecht opgenomen in Canon van Nederland  Op 23 juni 1579 werd de Unie van Utrecht getekend in de kapittelzaal van de Utrechtse Domkerk. De Unie van Utrecht is zo belangrijk omdat het min of meer de geboorte is van het Nederland van nu. Het venster van de Unie van Utrecht is nu opgenomen in de Canon van Nederland.
  • De Kromme Rijn vertelt  Na het eerste magazine over 900 jaar waterbeheer is nu het najaarsnummer verschenen. Het thema is: landgoederen en kastelen in de Kromme Rijnstreek. Na 1122 namen kloosters en edelen de ontginning ter hand. De kastelen en landgoederen zijn blijvende herinneringen aan het bruikbaar maken van dit gebied. Ga voor een abonnement op het magazine De Kromme Rijn vertelt naar museum Dorestad.
  • Op pad met Oud-Utrecht  De historische vereniging Oud-Utrecht maakt voor De Utrechtse Internet Courant (DUIC) twee-wekelijkse wandelingen door de stad, op zoek naar bijzonder erfgoed. Want dat is overal in Utrecht te vinden. U kunt ze lezen op de website van DUIC. Op de site van Oud-Utrecht staat steeds aanvullende informatie.
  • Actueel erfgoed nieuws op de site  Er verschijnen regelmatig interessante berichten over cultureel erfgoed in de kranten en op internet. Op onze site vindt u regelmatig een actuele selectie.

Ook gratis deze nieuwsbrief ontvangen?

Deze nieuwsbrief is een gratis service van onze vereniging. Als u deze nieuwsbrief interessant vond dan kent u vast wel iemand die dat ook zou vinden. Stuur deze nieuwsbrief eens aan haar of hem door.

Agenda

Oud-Utrecht
11/11 Historische Café: Utrecht 900 jaar, 3D-impressies van Utrecht
30/11 Lezing: Het Romeinse schip
9/12 Historische Café: muurformules
11/12 Presentatie: Jaarboek 2022
21/12 Lezing: Het Rampjaar 1672

Aanmelden uitsluitend via de agenda op de website.
 
Verder: 
16/11 Jubileum Heemschut

U kunt Oud-Utrecht ook volgen op:

    Twitter    
    Twitter    
    Facebook    
    Facebook    
    Website    
    Website    
    Instagram    
    Instagram    
    YouTube    
    YouTube    

Colofon
Jan Schrauwen (eindredactie nieuwsbrief, redacteur website), Wendy van der Steen (redacteur nieuwsbrief en website), Mario Gibbels (redacteur, inhoud website), Ester Smit (redacteur, inhoud website), Martijn Maandag (techniek website, inhoud website, facebook en twitter), Jeroen Tirion (ontwerp, verzending nieuwsbrief, inhoud website).
Contact
redactie.nieuwsbrief@oud-utrecht.nl
Inzenden kopij volgende nieuwsbrief voor 20 december 2022

Twitter
Facebook
Website
Instagram
YouTube
Copyright © *|CURRENT_YEAR|* *|LIST:COMPANY|*, All rights reserved.
*|IFNOT:ARCHIVE_PAGE|* *|LIST:DESCRIPTION|*

Our mailing address is:
*|HTML:LIST_ADDRESS_HTML|* *|END:IF|*

Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list.

*|IF:REWARDS|* *|HTML:REWARDS|* *|END:IF|*