Nieuwsbrief nummer 70, juli 2022

In deze nieuwsbrief
Introductie | Historisch Cafés en lezingen | Utrecht 900 jaar en 900 jaar waterbeheer | Het culturele netwerk van Jan van Scorel | Themanummer Tijdschrift Oud-Utrecht | Podcast met Bettina van Santen | Winactie Gekomen om te blijven | Festival Het wonder van Sint-Maarten | Ledenadministratie | Tips | Agenda

Introductie

We hadden een zonovergoten en speciale 2 juni 2022, de verjaardag van Utrecht 900 jaar stad. Heel diverse activiteiten zijn er tot 11 november. Oud-Utrecht draagt daarin haar steentje bij, zoals met het Kinderboek Utrecht 900, De spoken van het stadhuis en andere Utrechtse verhalen, en met de Utrecht Time Machine waarin nu de 20 Utrechtse plekken uit het boek zijn opgenomen.

Ook in activiteiten geven we aandacht aan de geschiedenis van onze stad, met Historische Cafés en lezingen en de komende Nacht van de Utrechtse Geschiedenis. Een recent hoogtepunt was de presentatie van het dubbeldikke themanummer over 50 jaar Utrechts erfgoed in samenwerking met de afdeling erfgoed van Gemeente Utrecht. Het is in heel goede samenwerking tot stand gekomen en biedt een fraai overzicht van 50 jaar werken aan archeologie, bouwhistorie en monumenten.

En ondertussen hadden we ook nog een mooie excursie naar Vianen en een bijeenkomst voor nieuwe leden Oud-Utrecht in het Volksbuurtmuseum. Dit alles past heel goed bij de doelstelling van onze vereniging: ‘de kennis en belangstelling te bevorderen van de geschiedenis, archeologie en monumentenzorg van stad en omgeving Utrecht en te waken over het behoud van het cultureel erfgoed’. Hier nog maar eens dank voor de steun en activiteit van alle leden en partners!
 
Met vriendelijke groeten,
Dick de Jong, voorzitter Oud-Utrecht
Historisch Cafés en lezingen
Kijk nu de Historisch Cafés terug van mei en juni!
Tentoonstelling Gezonde Stad
Historisch Café vrijdag 2 juni door René de Kam

In het Historisch Café van 13 mei 2022 gaf conservator stadsgeschiedenis van het Centraal Museum René de Kam een voorproefje op de tentoonstelling die op 2 juni 2022 is opengegaan.


U kunt het hier terugkijken.
Publiekspresentatie Spoken van het Stadhuis
Historisch Café vrijdag 10 juni

De publiekspresentatie van het Utrechtse kinderboek De spoken van het stadhuis vond plaats op vrijdag 10 juni in het Historisch Café in de Bibliotheek Utrecht. Het boek verscheen ter gelegenheid van de viering van Utrecht 900 jaar stadsrechten. Het gaat om 20 verhalen, geschreven door 20 bekende schrijvers en alle verhalen spelen zich af ergens in de stad. Initiatiefnemer Kiwanis Club Utrecht richt zich al meer dan 40 jaar op de ondersteuning en talentontwikkeling van kinderen, vooral binnen stad en regio Utrecht. Oud-Utrecht is een van de hoofdpartners.

U kunt het hier terugkijken.
De activiteitencommissie is met zomerstop. In september zijn we terug met een nieuw Historisch Café en een lezing.
Utrecht 900 jaar en 900 jaar waterbeheer
Historisch Café op vrijdag 9 september door Gerda Oskam

Dit jaar is het 900 jaar geleden dat de bewoners van Dorestad (nu Wijk bij Duurstede) de Kromme Rijn afdamden. Daarmee werd een begin gemaakt met waterbeheer in ons gebied. Vanaf 1122 gingen inwoners het waterbeheer naar eigen hand zetten. Toen werd de hoofdloop van de Oude Rijn afgesloten bij Wijk bij Duurstede. Daardoor nam de hoeveelheid water door de Lek toe en in de Oude Rijn af. Dat leidde tot ontginningen in ons gebied en het graven van afwateringsvlieten en –weteringen, zoals de Vleutense Wetering en de Heijcop. Bij peilverschillen werden dammen of overtooms aangelegd, zoals bij de Stadsdam en de Heldam. Op een kruispunt van watergangen ontstonden ridderhofstedes, zoals de Ham en de Engh.

De watergangen werden eeuwenlang gebruikt voor het vervoer van de opbrengst van agrarische bedrijven naar het Paardenveld in Utrecht. Voor het personenvervoer tussen Utrecht, Woerden en Leiden werd in 1665 de Leidse Rijn gegraven.

Water is nog altijd bepalend voor ons gebied. Dat zien we niet alleen in de naamgeving, maar ook in de ruimtelijke ordening. Bij de inrichting van Leidsche Rijn is rekening gehouden met de oude waterstructuren. Bovendien is de waterberging in dit gebied uniek voor Nederland.

Gerda Oskam is lid van het Algemeen Bestuur namens Water Natuurlijk in het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden.
 
Het Historisch Café vindt plaats in de Theaterzaal van Bibliotheek Neude. Zaal open 17.00 uur, aanvang 17.15 uur. Vanaf 1 september 10.00 uur kunt u zich inschrijven via de website.
Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Lezing 28 september door Gaila Jehoel

Jan van Scorel (1495-1562) had een uitzonderlijke carrière. Hij was de eerste kunstenaar uit de Noordelijke Nederlanden die naar Italië reisde en werkte in Venetië en Rome. Hij woonde in het Belvedère en schilderde voor de Nederlandse paus Adrianus VI (1459-1523). Van Scorel reisde ook als pelgrim naar Jeruzalem, een dure en exclusieve reis. In 1524 keerde hij terug naar de Nederlanden, waar hij kanunnik werd en uitgroeide tot een succesvol kunstenaar. Hij onderhield een groot atelier en had vele navolgers.

In deze lezing wordt duidelijk dat Van Scorel bovenal een succesvol netwerker was, die zijn artistieke, diplomatieke en zakelijke talenten wist in te zetten bij het behalen van zijn ambitieuze doelen. Hij bouwde een wijdvertakt netwerk op, waarin hij verbonden was met verschillende personen uit de internationaal georiënteerde, katholieke en overwegend aristocratische elite. In zijn netwerk zijn vijf verschillende kringen te onderscheiden. Deze kringen waren onderling verstrengeld en overlapten elkaar verder dan tot nog toe werd aangenomen.

Gaila Jehoel is als universitair docent verbonden aan de master Kunst, Markt & Connaisseurschap van de Vrije Universiteit. Ze studeerde aan drie kunstacademies en behaalde twee universitaire masters alvorens zich voor haar doctoraat te verdiepen in het netwerk van Jan van Scorel.
 
De lezing vindt plaats op 28 september 2022 in de Smeezaal van het Bartholomeus Gasthuis. Zaal open 19.00
uur, aanvang 19.30 uur. Voorverkoop start via de website op 8 september 2022 om 10.00 uur. Toegang € 5,-.
Themanummer ‘50 jaar zorg voor Utrechts erfgoed’

Het dubbeldikke themanummer van het Tijdschrift Oud-Utrecht gaat over een halve eeuw archeologie, bouwhistorie en monumentenzorg bij de gemeente Utrecht. Deze periode begon in 1972 met de aanstelling van een stadsarcheoloog. U kunt de presentatie van het themanummer terugkijken. Hier vindt u meer informatie en een overzicht van de inhoud. Losse tijdschriften zijn verkrijgbaar via de webwinkel.
Podcast Oud-Utrecht

Bettina van Santen is architectuurhistoricus bij de gemeente Utrecht. In de nieuwste podcast vertelt ze over jonge monumenten uit de wederopbouw en de recente 'Post 65'-periode. Aanleiding is het themanummer van Tijdschrift Oud-Utrecht. Ook komt het nieuwe boek aan bod dat zij samen met Kaj van Vliet schreef: Gekomen om te blijven, 900 jaar Utrecht. De podcast komt vanuit de Johanneskerk in Overvecht uit 1966, een jong monument waar Bettina van Santen vaak komt.

Hier is de link naar de podcast
Winactie Gekomen om te blijven - 900 jaar Utrecht

Uitgeverij WBOOKS verloot onder de leden van de vereniging Oud-Utrecht drie exemplaren van het boek Gekomen om te blijven van Bettina van Santen en Kaj van Vliet.
 
Winnen? Laat dan uw gegevens achter op de inschrijfpagina en maak kans op een gratis boek t.w.v. € 24,95. Deelnemen kan tot 1 augustus 2022, de winnaars worden per e-mail bekend gemaakt.
Festival Het wonder van Sint-Maarten – de gelukkige stad

Het verhaal van Utrecht en Sint-Maarten is al vaak verteld. De aloude Utrechtse schutspatroon is beroemd en overal zichtbaar als de Romeinse soldaat die zijn mantel deelt met een arme bedelaar. Het festival Het wonder van Sint-Maarten – de gelukkige stad vertelt dit oude verhaal opnieuw door de ogen van de stad. Wat betekent een middeleeuwse patroonheilige voor het welzijn en geluk van de stad? En hoe kan het dat deze middeleeuwse traditie ook in de hedendaagse metropolen van Europa voortleeft en zich nog steeds verder ontwikkelt? Bij wijze van verjaardagscadeau organiseert de Universiteit Utrecht dit festival voor de jarige stad.

De notie van een ‘gelukkige stad’ door toedoen van de patroonheilige ontlenen wij aan de middeleeuwse Utrechtse bisschop Radboud (899/900-917). Radboud laat in zijn literaire en muzikale werken over Sint-Maarten een nieuw licht vallen op de aloude band tussen de patroonheilige en de stad Utrecht. Hij wijst zijn medeburgers op de rol van Sint-Maarten als patroonheilige ook in tijden van crisis, en op hun eigen rol om die heilige in ere te houden ook als de materiële muren van hun stad het dreigen te begeven in de strijd om lijfsbehoud.

Radboud schreef zijn Wonderverhaal van Sint-Maarten en de muziek waarop dit in Utrecht werd gezongen in het kader van de kerkelijke zomerfeestdag van Sint Maartenstranslatie op 4 juli. Deze zomer pakken we die oude traditie op. We imiteren Radboud in zijn combinatie van geschreven en gezongen woord, en volgen de wordingsgeschiedenis van Utrecht als ‘gelukkige stad’ met een nieuwe uitvoering van Radbouds muziek, een publiekssymposium rond het boek Het wonder van Sint-Maarten, een tentoonstelling in de Domkerk en een spetterend optreden door Utrechtse basisschoolleerlingen met nieuwe Sint-Maartensliedjes. Oude en nieuwe tradities rond Sint-Maarten laten zien hoe het wonder van Sint-Maarten nog altijd van waarde is.

Meer informatie vindt u op de festivalwebsite en op de site van Oud-Utrecht.

Voor het symposium op 4 juli is aanmelding nodig. Bijwonen van de muzikale uitvoeringen en bezoeken van de tentoonstelling in de Domkerk kan zonder aanmelding.
Concept-verslag van de Algemene Ledenvergadering

Op 16 mei werd de Algemene Ledenvergadering van de Historische Vereniging Oud-Utrecht gehouden. Omdat de vergadering nu nog enigszins vers in ieders geheugen zit, vindt u nu alvast het concept-verslag op de website. Mocht u tekstuele opmerkingen hebben of opmerkingen naar aanleiding van het verslag dan kunt u die mailen naar het secretariaat. Tijdens de Algemene Ledenvergadering van 2023 vindt de feitelijke behandeling en vaststelling van het verslag plaats.

Ledenadministratie

De ledenadministratie wordt verzorgd door Adie en Chris Kreijns. Wijzigingen in uw adres of email kunt u doorgeven aan Ledenadministratie Oud-Utrecht, Zuiderstraat 18 A, 3434 BH Nieuwegein, ledenadministratie@oud-utrecht.nl. U ontvangt dan altijd op het juiste adres het tijdschrift, jaarboek en deze nieuwsbrief.

Wilt u lid worden van Oud-Utrecht, schrijf u dan in via de website.

Tips
  • Op 10 juli van 11.00 tot 13.00 uur is de feestelijke aftrap van De bieb is buiten, een stad vol verhalen met schrijver Anna Woltz (Lees meer). In Bieb Neude leest zij haar verhaal Zwevende boeken uit het kinderboek De spoken van het Stadhuis en andere Utrechtse verhalen voor. Over de bieb van nu en het postkantoor van toen. Een geheime brief, verzonnen verhalen en echte liefde. Kinderen kunnen komen luisteren en in het Atelier een eigen brief maken en versturen aan iemand die bijzonder is voor hen. Kroontjespennen, typemachines, postzegels en stempels liggen klaar.
  • In Utrecht Time Machine is een nieuwe serie verhalen opgenomen over De spoken van het stadhuis.
    Hier is de link.
  • De Grote Excursie gaf zicht op de rijke geschiedenis van Vianen.
    Lees hier het verslag.
  • Bij de herdenking van Rampjaar 1672 stond Willem Joseph Baron van Ghent centraal, de vice-admiraal en domkannunik die precies 350 jaar geleden stierf tijdens de Slag bij Solebay. In de Domkerk is het graf van Van Ghent.
    Lees hier de bijdrage van Renger de Bruin over Van Gendt.
  • Vtrecht wie-waar-wat, de eigen banden in de geschiedenis op de kaart
    Stichting Vlam draagt bij aan Utrecht-900 met een programma voor wie het leuk vindt om bezig te zijn met de geschiedenis van de eigen familie in de stad of met de geschiedenis in de stad rond beroep, hobby of van favoriete plekken. Met behulp van een ruime poster met een mooie, heel oude stadskaart kunnen allerlei eigen sporen uitgezet worden met als resultaat een gepersonaliseerde wandelkaart met authentieke achtergrond en een bijzondere, mooie decoratie voor aan de muur.

    Iedere zondag in juli van 12.00 tot 13.00 uur (en mogelijk langer) is er een inspiratie-workshop, afwisselend nabij het Domplein, nabij de Vaartsche Rijn of in een andere buurt. Een en ander kan echter ook thuis of in eigen kring uitgewerkt.
    Kijk hier voor meer info.
  • Verborgen tuinen bezoeken op Open Tuinendag Utrecht
    Je ziet ze meestal niet maar in de Utrechtse binnenstad liggen tientallen, vaak bijzondere, tuinen waarvan de meeste niet openbaar toegankelijk zijn. Op zaterdag 2 juli vindt de elfde Open Tuinendag Utrecht plaats en openen meer dan vijftig particuliere tuinen hun poorten voor het publiek.en unieke gelegenheid om te genieten van deze bijzondere tuinen, die de rest van het jaar niet toegankelijk zijn.
    De deelnemende tuinen zijn tussen 10.00 en 17.00 uur te bezoeken op vertoon van een passe-partout. Dit programmaboekje bevat een beschrijving van iedere locatie en een handige plattegrond met looproutes. Net als vorig jaar zijn er drie routes uitgezet langs de tuinen om de bezoekersstroom in nog betere banen te leiden.
    Kijk hier voor meer info.
  • Op pad met Oud-Utrecht De historische vereniging Oud-Utrecht maakt voor De Utrechtse Internet Courant (DUIC) tweewekelijkse wandelingen door de stad, op zoek naar bijzonder erfgoed. Want dat is overal in Utrecht te vinden. U kunt ze lezen op de website van DUIC. Op de site van Oud-Utrecht staat steeds aanvullende informatie.
  • Actueel Erfgoed-nieuws op de site
    Er verschijnen regelmatig interessante berichten over cultureel erfgoed in de kranten en op internet. Op onze site vindt u regelmatig een actuele selectie.

Ook gratis deze nieuwsbrief ontvangen?

Deze nieuwsbrief is een gratis service van onze vereniging. Als u deze nieuwsbrief interessant vond dan kent u vast wel iemand die dat ook zou vinden. Stuur deze nieuwsbrief eens aan haar of hem door.

Agenda

Oud-Utrecht
9/9 Historisch café Utrecht 900 jaar en 900 jaar waterbeheer
28/9 Lezing Het culturele netwerk van Jan van Scorel
8/10 Nacht van de Utrechtse Geschiedenis over Utrecht 900 jaar en de gezichten van Utrecht. Aanmelden uitsluitend via de agenda op de website.
 
Verder:

2/7 Open Tuinendag Utrecht
4/7 Symposium Het wonder van Sint Maarten

U kunt Oud-Utrecht ook volgen op:

    Twitter    
    Twitter    
    Facebook    
    Facebook    
    Website    
    Website    
    Instagram    
    Instagram    
    YouTube    
    YouTube    

Colofon
Jan Schrauwen (eindredactie nieuwsbrief, redacteur website), Wendy van der Steen (redacteur nieuwsbrief en website), Mario Gibbels (redacteur, inhoud website), Ester Smit (redacteur, inhoud website), Martijn Maandag (techniek website, inhoud website, facebook en twitter), Jeroen Tirion (ontwerp, verzending nieuwsbrief, inhoud website).
Contact
redactie.nieuwsbrief@oud-utrecht.nl
Inzenden kopij volgende nieuwsbrief voor 20 augustus 2022

Twitter
Facebook
Website
Instagram
YouTube
Copyright © *|CURRENT_YEAR|* *|LIST:COMPANY|*, All rights reserved.
*|IFNOT:ARCHIVE_PAGE|* *|LIST:DESCRIPTION|*

Our mailing address is:
*|HTML:LIST_ADDRESS_HTML|* *|END:IF|*

Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list.

*|IF:REWARDS|* *|HTML:REWARDS|* *|END:IF|*