Tijdschrift 2020-03
€7,50
productnummer : Tijdschrift 2020-03
Niet in voorraad
Themanummer Utrecht Boekenstad

(68 pagina's)

Boeken zoeken in de Mariakerk
Achter de Mariaplaats vinden we de pandhof van de Mariakerk. De kanunniken, niet gehinderd door een gelofte van armoede, konden een relatief luxueus leven leiden. Die luxe wordt ten dele gereflecteerd in het boekenbezit.

Utrechtse boekdrukkers en -verkopers in kaart, 1450-1800
Een inventarisatie en visualisatie van het Utrechtse boekenbedrijf tussen 1450 en 1800

De drukken van Jan Berntsz: Utrechtse boeken in de 16e eeuw
Jan Berntsz (†1546) was een van de allereerste drukkers in Utrecht. Hij gaf zijn boeken een uitgesproken Utrechts karakter, wat het meest duidelijk blijkt uit de drukkersmerken die hij gebruikte. Berntsz benutte de reputatie van de stad om zijn eigen fonds te promoten, en droeg op zijn beurt bij aan de bekendheid van Utrecht als ‘boekenstad’.

Belle van Zuylen: meer dan één verhaal
De Utrechtse literaire canon wordt aangevoerd door de 18e-eeuwse schrijfster Belle van Zuylen (1740-1805), geboren op Slot Zuylen als Isabella van Tuyll van Serooskerken. In Nederland lijkt er vooral aandacht te zijn voor Belles ‘rebelse’ karakter. Haar correspondentie laat zien dat er meer verhalen zijn.

Petronella Moens in Utrecht
De blinde Petronella Moens (1762-1843) was een veelzijdig schrijfster van meer dan 150 gedrukte werken. In haar geschriften is een verrassende combinatie te vinden van een zekere braafheid en revolutionaire opvattingen. Zij woonde van 1822 tot haar dood samen met een 'schrijfjuffrouw' in Utrecht.

Dominees en andere dichters: de Utrechtse Studenten-almanak
Schrijven studenten nog poëzie? In de 19e eeuw in ieder geval wel. De Utrechtsche Studenten-almanak kende vanaf het eerste nummer in 1825 een afdeling ‘Mengelwerk’, die bol stond van de gedichten.

Nicolaas Beets, stadsdichter avant la lettre
De dominee-dichters van de 19e eeuw staan traditioneel te boek als saai, braaf en moralistisch. Een van hen was Nicolaas Beets (1814-1903). Tegelijk vormt hij hierop een uitzondering dankzij de befaamde verhalenbundel Camera obscura, die hij schreef als theologiestudent in Leiden.

De Indische sprookjes van Agatha Snellen
Agatha Snellen (1862-1948) is in Utrecht vooral bekend vanwege de school die zij in 1898 begon en die nog altijd haar naam draagt. Behalve onderwijzeres was zij ook kinderboekenschrijfster.

Een Utrechtse schrijfster, bekend in Hongarije
‘Wat op de Hongaarse struik bloeide, verzamelde je in een Nederlandse ruiker.’ Waaraan had Wallis deze lofzang te danken?

Dichter-scheepsarts Slauerhoff in Utrecht
De dichter Jan Jacob Slauerhoff (1898-1936) leed niet alleen aan een zwakke gezondheid maar ook aan zwerflust. Nergens voelde hij zich echt thuis, maar al helemaal niet in Utrecht.

Huisjes van kaarten: een Utrechtse roman
Op de monumentale groene deur van Steenweg 33bis hangt een bordje met de tekst: ‘Vanaf 1929 woonde in dit poorthuis de schrijfster Clare Lennart (1899-1972). Huisjes van kaarten (1939), wat maakt deze roman zo boeiend voor Utrechtse lezers?

C.C.S. Crone bij uitgeverij Bruna
De naamgever van de literaire prijs van de stad Utrecht, de schrijver C.C.S. Crone (1914-1951), werkte in de jaren 1941-1944 bij de Utrechtse uitgeverij Bruna als letterkundig adviseur. Wat hield zijn functie precies in en hoe beïnvloedde de Duitse bezetting het werk bij de uitgeverij?

'Een superactieve vakvrouw': Eleonora Zwager-Gehner
In de decennia na de Tweede Wereldoorlog groeide de stad Utrecht snel. De Utrechtse Openbare Leeszaal en Bibliotheek speelde hierop in met nieuwe filialen in de uitbreidingswijken, een boekenbus en een aparte jeugdbibliotheek. Deze groeiperiode stond onder leiding van Eleonora Zwager-Gehner.

De Heksenkelder werd Savannah Bay
Als eerste vrouwenboekhandel van Nederland begon Savannah Bay in 1975 onder de naam De Heksenkelder in een werfkelder aan de Oudegracht. Het aanbod was feministisch met een sterke nadruk op ‘lesbisch bestaan’ en zwarte vrouwen. In 1984 ging de boekhandel aan de Telingstraat verder onder de naam Savannah Bay. Ook werd het aanbod breder.

De Utrecht Maffia: Herinneringen van Ronald Giphart
Utrecht maakte in de jaren 90 van de afgelopen eeuw een bloeiende literaire periode door. De stad telde veel succesvol debuterende schrijvers en dichters. Zij noemden zichzelf soms schertsend de Utrecht Maffia. Ronald Giphart was een van de kernleden van deze groep.

Verdwenen boekhandels
In de 20e eeuw telde de binnenstad van Utrecht talrijke boekhandels, nog afgezien van de antiquariaten, kantoorboekwinkels en kiosken. Enkele bestaan nog, zoals Bijleveld en het onlangs naar Post Utrecht verhuisde Broese, maar veel bekende namen zijn de afgelopen decennia verdwenen.