Nieuws

Met een aftrap door Heleen Zijlstra van Gemeente Utrecht en Arthur Kocken namens Oud-Utrecht en hun oproep om mee te denken en te praten kwamen er drie sprankelende verhalen over periodes in de geschiedenis van Utrecht. Maar eerst toonde archeoloog Erik Graafstal het belang van een onderzoeksagenda: deze geeft richting en plaatst kennis uit archeologie, bouwhistorie en archieven bij elkaar. Het is een nieuwe stap om deze agenda niet alleen door professionals samen te stellen maar hierin ook de hulp in te roepen van bewoners, erfgoedverenigingen als Oud-Utrecht en verschillende partners als Het Utrechts Archief en Universiteit Utrecht. Het gaat namelijk om ons gezamenlijk erfgoed! Er is door Erfgoed Gemeente Utrecht 50 jaar lang geïnvesteerd in meer kennis van het erfgoed en dat kunnen we inzetten op gezamenlijk gekozen thema's.

Archeoloog Herre Wynia over de vroege middeleeuwen, we weten veel wel maar ook veel niet

Archeoloog Herre Wynia toonde de vroege middeleeuwen en wat we daar wel en juist niet van weten. Er zijn vele spectaculaire opgravingen gedaan bij de ontwikkeling van Leidsche Rijn, met oude nederzettingen, Romeinse bruggen en schepen en de terugkeer van de Vikingrijn. Castellum Hoge Woerd kwam tot stand om het verhaal van deze vondsten te vertellen. Maar: waar zijn bij voorbeeld al die mensen gebleven? Waarom vinden we zo weinig graven en anders dan bij Rhenen geen grafgiften?

Rene de Kam bij een vroege stadsplattegrond die vroegere fascinatie met het verleden van Utrecht toont

Daarna René de Kam over de stedelijke ruimte in de middeleeuwen die door vele partijen werd bepaald, een bestuurlijke elite, maar ook de gilden en later de gemeenteraad. Utrecht had een bisschop die ook als landheer optrad. In 1528 veranderde dat met de komst van de Habsburgers. Hij toonde de door Karel V in 1529 geplaatste waterput op de Neude die vorig jaar werd teruggevonden. De put was iets spectaculairs voor de inwoners die door de nieuwe heerser werd geplaatst.

Bettina van Santen toonde een 19e eeuws beeld van de Plompetorengracht met de uitspraak van Van Lennep

Bettina van Santen sloot af met een voorstel om beter te onderzoeken hoe Utrecht zich ontwikkelde in de vroege19e eeuw. Anders dan eerder werd benadrukt was er naast armoede onder een deel van de bevolking ook enorme groei van de stad in de 19e eeuw, van 33.000 naar 100.000 inwoners. Er bleken allerlei investeerders en nieuwe initiatieven te zijn, deels voortkomend uit de bloei van handel en nijverheid in Utrecht, er ontstonden grote nieuwe gebouwen als de grote Willem I kazerne bij de Wittevrouwenbrug, het Kunst & Wetenschappen gebouw bij de Mariaplaats en niet te vergeten de opkomende spoorwegen en de stations.

De aanwezigen stelden via moderator Oscar Kocken allerlei vragen en deden suggesties, zoals opgravingen door bewoners in tuinen op interessante plekken zoals bij de gevonden nederzetting bij de Oudwijkerdwarsstraat, misschien ook met hulp van vrijwilligerseen opgraving starten in Rijnenburg. Extra oplettendheid werd gevraagd voor de queer geschiedenis van vroeger tijden, het ontsluiten van erfgoedkennis met routes via Utrecht Time Machine, veiligheid door de eeuwen heen, en aandacht voor de positie van Utrecht in de verschillende netwerken, van Sticht en Oversticht, de internationale contacten via handel, kerk en universiteit,.

Praat mee over onderzoek naar erfgoed in Utrecht

Erfgoed is van iedereen, van alle Utrechters. Bewoners van de stad moeten dus kunnen meepraten over wat ons erfgoed is, wat de moeite van het behouden waard is, en over welk erfgoed of welke (verborgen of onderbelichte) geschiedenis we meer willen weten. 

De vragenlijst:  Project: Praat mee over onderzoek naar erfgoed in Utrecht | de gemeente Utrecht