Nieuws

Cultureel erfgoed in het nieuws 26-10

Er verschijnen regelmatig interessante berichten over cultureel erfgoed in de kranten en op internet. In dit bericht een actuele selectie. 

Word nu lid en krijg de eerste drie maanden cadeau!
Wie zich nu aanmeldt als lid betaalt tot 1 januari 2028 slechts € 46,00 (jongeren tot 26 jaar en U-pashouders € 20,-). Als extra's ontvang je dan in 2026 nog twee nummers van het Tijdschrift Oud-Utrecht en het Jaarboek 2026. Je krijgt ook nog korting op de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis. Meer informatie over wat we allemaal bieden én het aanmeldingsformulier vind je op onze website. 

Nacht van de Utrechtse geschiedenis
Op zaterdagavond 10 oktober 2026 van 19:00 tot 23:30 uur organiseert historische vereniging Oud-Utrecht met vele partners de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis. Dit jaar is het thema Lichaam & Geest.
Het blokkenschema kun je het beste bekijken op je telefoon in de app van de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis. Daar kun je zelf kiezen voor een lijst- of een blokkenweergave en kun je favoriete programma-onderdelen markeren. Zo stel je eenvoudig jouw persoonlijke programma samen. 

Vernieuwde Janskerk zet bijzondere traditie kerk en universiteit voort
In de vernieuwde Janskerk is de Protestantse Theologische Universiteit begonnen aan haar academische jaar 2026-2027. De combinatie van kerk en theologische opleiding is een bijzondere voortzetting van een oude traditie: de Janskerk gaf in de zeventiende eeuw al onderdak aan de bibliotheek van de Universiteit Utrecht. 
De Willibrordlezing van dit jaar kwam van minister Mirjam Sterk, zelf opgeleid als theoloog en momenteel minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport. In haar bevlogen toespraak riep zij de kerk en de theologie op om te doordenken "hoe oude begrippen als ‘gemeenschap’, ‘barmhartigheid’, ‘gerechtigheid’ in nieuwe begrippen (zoals ‘samenredzaamheid’, ‘compassie’) gevangen en/of uitgewerkt kunnen worden". Zonder dat dit leidt tot een 'instrumentalisering' van de zorg. 

Museum Speelklok viert 70-jarig bestaan
Museum Speelklok bestaat 70 jaar en is al die jaren het vrolijke hart van Utrecht! Dat viert het museum met een feestelijk programma. Op vrijdag 9 oktober geeft stadsbeiaardier Malgosia Fiebig het startschot: zij sluit haar beiaardconcert op de Domtoren af met het Speelkloklied. Deze dag opent ook een foto-expositie met unieke, historische beelden van 70 jaar Museum Speelklok. Op zaterdag 10 oktober worden de eerste 70 bezoekers getrakteerd op taart. 

De kracht van verstilling
De derde editie van museumfestival Catharijne & Co staat in het teken van Stilte & Kunst en nodigt uit tot verstilling en onthaasting. We leven in een wereld vol prikkels. Notificaties, nieuws, sociale media, werkdruk en een volle agenda maken het moeilijk om tot rust te komen. Tegelijkertijd groeit juist de behoefte aan onthaasting. Mindfulness, meditatie, yoga, handwerk, digital detoxes en stilteretraites: steeds meer mensen zoeken bewust naar momenten van rust. Op zaterdag 3 oktober staat de derde editie van festival Catharijne & Co in Museum Catharijneconvent in het teken van Stilte & Kunst. Een dag vol kunst, muziek, lezingen en workshops waarin aandacht, onthaasting en verstilling centraal staan.

Zorg achter de voordeur, geschiedenis van de wijkverpleging 
Gehuld in uniform, op de fiets, met een grote leren tas op de bagagedrager vertrok ze van het wijkgebouw: de wijkverpleegster. Deze (voornamelijk) vrouwen zaten diep in de haarvaten van de volksbuurten, zij waren van wieg tot graf betrokken bij het leven van buurtbewoners. Voor deze buurtbewoners was zorg lange tijd niet vanzelfsprekend. Zeker in volksbuurten zoals Wijk C waren armoede, slechte woningen en besmettelijke ziekten onderdeel van het dagelijks leven.
De tentoonstelling Zorg achter de voordeur in het Volksbuurtmuseum is nog te te zien t/m 25 oktober. 

Onvoltooid verleden Tijd
In Onvoltooid Verleden Tijd toont Kunstliefde een rijk en veelzijdig deel van haar geschiedenis. De tentoonstelling brengt werken samen van kunstenaarsleden die in de afgelopen twee eeuwen bij Kunstliefde exposeerden en laat zien hoe nauw de vereniging verbonden is met de Utrechtse kunstwereld.
Het vertrekpunt voor de tentoonstelling is het recent gepubliceerde Lexicon Genootschap Kunstliefde 1807–2007, samengesteld door Jaap Röell na ruim twaalf jaar onderzoek. In de tentoonstelling gaan huidige kunstenaarsleden in dialoog met werk uit het verleden. Zo ontstaan nieuwe verbindingen tussen toen en nu, en krijgt de geschiedenis van Kunstliefde steeds opnieuw betekenis. Het verleden blijft niet achter ons, maar werkt door in het heden en geeft ruimte aan wat nog gaat komen.
De tentoonstelling loopt van 18 oktober t/m 22 november 2026. 

Van puin tot plein, 200 jaar Domplein
Het verhaal over het instorten van het schip van de Domkerk en het ontstaan van het Domplein spreekt tot de verbeelding en nodigt uit tot verder denken. Welke functie en betekenis heeft het schip in het geheel van een gotische kathedraal? Hoe zit het met ‘heilige grond’? Wat houdt dat in? Deze lezing vindt plaats in de Domtoren.
Op 28 oktober is er een lezing Domplein: Heilige grond? door Willem Jan de Hek, architect en theoloog. 
Bekijk hier het gehele programma Van Puin tot Plein, 200 jaar Domplein