Nieuws

Open Monumentendag 2026 met Oud-Utrecht

Op zaterdag 12 september is het weer Open Monumentendag. Dit jaar staat het thema ‘Weerbaar erfgoed: Utrecht beschermt!’ centraal. In de stad openen 87 monumenten in Utrecht hun deuren en krijgen bezoekers de kans om bekende én minder bekende plekken te ontdekken. Een heel weekend lang organiseert Oud-Utrecht verschillende activiteiten die laten zien dat erfoged niet vanzelfsprekend behouden blijft, maar soms om aandacht, betrokkenheid en actie vraagt. 

Hoe vanzelfsprekend is het eigenlijk dat dit erfgoed behouden blijft? En wat is ervoor nodig om de verhalen en gebouwen van Utrecht ook voor de toekomst te bewaren? Oud-Utrecht staat het hele weekend stil bij deze vragen. Al op vrijdagavond begint het programma met een historisch café over het erfgoed van de volksbuurt. Op zaterdag zijn we te gast in het Stadhuis, met lezingen, presentaties en verschillende activiteiten rond bedreigd, gered en weerbaar erfgoed. Op zondag stappen we op de fiets voor een tocht langs erfgoedlocaties die onder druk staan of juist behouden zijn gebleven.

 

Vrijdag 11 september: erfgoed van de volksbuurt

Het weekend begint op vrijdag 11 september met een Historisch Café in de Theaterzaal van Bibliotheek Neude. Lieve Baetens, directeur-bestuurder van het Volksbuurtmuseum, vertelt over het belang van het erfgoed van de volksbuurt. Aan de hand van verhalen en objecten uit de collectie van het museum laat zij zien hoe het dagelijks leven van vroeger onderdeel is van de geschiedenis van de stad. Wonen, werken, armoede, saamhorigheid, verandering en veerkracht komen samen in de geschiedenis van Wijk C. het zijn verhalen uit het verleden, maar ze raken ook aan actuele vragen over stedelijke ontwikkeling, sociale ongelijkheid en gemeenschapszin.

Het historisch café vindt plaats op vrijdag 11 september in de Theaterzaal van Bibliotheek Neude. Zaal open: 17.00 uur, aanvang: 17.15 uur en afloop om 18.15 uur. Het historisch café is gratis te bezoeken, wel fijn als je je vooraf aanmeldt via de website. Na afloop is er gelegenheid bij te praten tijdens een Domborrel bij Meneer Potter.

 

Zaterdag 12 september: Open Monumentendag

 

Oud-Utrecht in het stadhuis

Op Open Monumentendag is het monumentale Stadhuis aan de Stadhuisbrug geopend. Oud-Utrecht is hier opnieuw te gast met een gevarieerd programma rond het thema Weerbaar Erfgoed.

We richten de schijnwerpers op diverse erfgoed erfgoedlocaties in de stad. In de hal vindt je bewoners van De Tuinwijk die het verhaal vertellen van hun prachtige Amsterdamse schoolwoningen en de gevaren die op de loer liggen. Ook zijn vrijwilligers van de Verkeerstuin aanwezig. Zij vertellen wat ze doen om dit iconische stukje Utrecht voor ons allen te behouden. Mensen van het Volksbuurtmuseum zijn er. Zij kunnen veel vertellen over de roerige, eeuwenoude geschiedenis van ‘wijk C’. 

Daarnaast zijn er in het Stadhuis verschillende activiteiten. Tekenaars van de Inktpot verzorgen een inloopworkshop en Utrecht Time Machine is de hele dag aanwezig. En we hebben een mooi programma van flitslezingen over bedreigd, gered en in geval heel weerbaar erfgoed. Het ochtendprogramma begint om 11.00 uur, het middagprogramma om 14.00 uur. Kom luisteren en kijken! Raadpleeg hier het programma.

Het stadhuis gezien vanaf de werf bij de Bezembrug (Foto: 2022, HUA)

 

 Met Oud-Utrecht naar Leidsche Rijn

Ook buiten de binnenstad valt er op zaterdag veel te ontdekken. We organiseren in Leidsche Rijn een wijkentour waarin de Limes centraal staat: de voormalige grens van het Romeinse Rijk, die tweeduizend jaar geleden dwars door Nederland liep. Dit jaar vieren we dat de Limes vijf jaar de status van Unesco Werelderfgoed heeft.

Vanaf de Maximus Brouwerij kun je op verschillende manieren kennismaken met deze geschiedenis. Je kunt kiezen voor een historische fiets- of wandeltocht met Erik Graafstal, archeoloog bij de gemeente Utrecht, een rondleiding in Castellum Hoge Woerd en - speciaal aanbevolen voor (groot)ouders en (klein)kinderen - een spannende soundgame. 

Natuurlijk valt er ook iets te proeven: alle deelnemers kunnen genieten van speciaal limesbrood, door Bakkerij Vroeg gebakken volgens historisch recept. De dag wordt afgesloten bij Brouwerij Maximus.

Romeinse schip 'De Meern 1' in het Museum Hoge Woerd (Foto: 2017, HUA)

Meer informatie over de wijkentour Leidsche Rijn op zaterdag 12 september is te vinden op onze website. Meedoen is gratis, maar aanmelden is wel vereist en vorige edities waren snel volgeboekt.

 

Zondag 13 september: fietstocht langs bedreigd en gered erfgoed

Wie na Open Monumentendag de smaak te pakken heeft gekregen, kan op zondag 13 september mee op fietstocht. We bekijken de stand van het Utrechtse erfgoed van uiteenlopende locaties, waaronder de voormalige drogisterij Woortman, de Fundatie van Renswoude, het Huisje van Mien en de NS-woningen van Portaal in Tuinwijk. Bij iedere locatie krijgen deelnemers een korte toelichting op de stand van zaken. Is er sprake van dreigende sloop of teloorgang? Of hebben we juist te maken met erfgoed dat dankzij inzet en betrokkenheid behouden is gebleven?

Gezicht op de voormalige hovenierswoning Van Zijstweg 51 te Utrecht (Huisje van Mien) (Foto: 2013, HUA)

De fietstocht start om 10.00 uur bij Oudegracht 119, het pand waar voorheen kantoorboekhandel Mado was gevestigd, en duurt ongeveer drie uur. Het eindpunt is het centrum van Utrecht. Meer informatie over de fietstocht is te vinden op onze website. Meedoen is gratis, maar aanmelden is vereist.